السيد موسى الشبيري الزنجاني
1912
كتاب النكاح ( فارسى )
مرحلهء اول توضيح جمع دوم : ازدواج با ذات البعل هشت صورت دارد : صورت اول و دوم : زن و مرد اجنبى هر دو مىدانستهاند كه زن در حباله زوجيت شوهر اولى است به مقتضاى موثقه اديم حرام ابدى مىشود خواه دخول صورت گرفته باشد يا خير و در اين جهت موثقه اديم معارضى هم ندارد . صورت سوم : زن و مرد اجنبى هر دو جاهل بوده و ازدواج كرده و دخول نيز صورت گرفته باشد به مقتضاى موثقه زراره موجب حرمت ابد مىشود . صورت چهارم : مانند صورت سوم است ولى دخول صورت نگرفته باشد ، موجب حرمت ابدى نمىشود چون دليلى بر حرمت ابدى نداريم و دليل « أُحِلَّ لَكُمْ ما وَراءَ ذلِكُمْ » حكم به حليت مىكند . صورت پنجم و ششم : تنها مرد جاهل بوده ولى زن مىدانست كه شوهر دارد به مقتضاى صحيحهء عبد الرحمن موجب حرمت ابدى نمىشود خواه دخول صورت گرفته باشد ( منطوق صحيحهء عبد الرحمن ) و خواه بدون دخول باشد ( مفهوم اولويت صحيحه ) صورت هفتم و هشتم : تنها زن جاهل باشد و مرد در حالى كه مىدانسته زن شوهر دارد اقدام كرده در اين صورت نيز حرمت ابدى نمىشود چون دليلى بر آن نداريم زيرا فرض موثقه اديم علم زن و فرض موثقه زراره جهل مرد است و هيچ كدام اين صورت را شامل نمىشود خواه دخول صورت گرفته باشد يا خير بنابراين از صورتهاى هشتگانه ، سه صورت موجب حرمت ابد مىشود : 1 علم زن و مرد با دخول 2 علم زن و مرد بدون دخول 3 جهل زن و مرد با دخول ، خوب ملاحظه مىفرماييد كه بنابراين جمع نيز ، حكم ذات البعل با معتده فرق بسيار دارد .